Czym jest EUWT TRITIA

Przedstawiając organizację – używamy jej skróconej nazwy EUWT TRITIA. Dla każdego słowo EUWT wydaje się niezrozumiałe, często jest uznawane za przesłyszenie. TRITIA brzmi już bardziej zrozumiale, choć słuchacze nie są co końca pewni co to jest. Czechom i Słowakom kojarzy się to z Trianomem (który nie raz wspominany jest przez mieszkańców Węgier za ogromną krzywdę wyrządzoną im, ponieważ musieli po I wojnie światowej uznać niezależność Czechosłowacji). Dla innych TRITIA oznacza coś potrójnego. Ale po kolei. Najpierw o obcym słowie jakim jest EUWT. Właśnie ono, wbrew pozorom, jest najważniejsze do przedstawienia tej instytucji.

Wesprzyjmy się przykładem – prezentacją Gimnazjum Kopernika. Kiedy wiecie, ze jesteście między przedstawicielami szkół, powiecie, że jest to nauczyciel z Kopernika, ale kiedy nie wiecie o obecnych nic, to powiecie, że jest to nauczyciel z gimnazjum. Tak samo jest z naszym EUWT TRITIA – TRITIA to tylko nazwa własna, ważniejszym jest człon EUWT. Do rzeczy. EUWT = Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej. Rozumiem, że rozwinięcie skrótu przeciętnej osobie za dużo nie powie. Dlatego od początku.

Na początku łączą się instytucje np. miasta, województwa, organizacje pozarządowe mieszczące sie i działające w różnych krajach Unii Europejskiej. Najlepiej w sąsiedztwie przygranicznym, żeby nie mieli do siebie za daleko. Uzgadniają, że będą współpracować we wspólnych obszarach, które dotykają ludzi bez względu na to, po której stronie granicy się znajdują. I zakładają wspólną organizację. Jednak jeżeli pochodzą z różnych państw, nie mają możliwości założenia ot tak wspólnego ugrupowania. To dlatego, że prawo poszczególnych państw, np. Słowacji, pozwala założyć stowarzyszenia gminom lub podmiotom prawa tylko z gminami i podmiotami prawa ze Słowacji. Co ze współpracą na pograniczu? W tym celu Komisja UE wraz z Europejską Komisją Regionów (Committee of Regions) powołała w 2006 roku narzędzie – EUWT. Jest to ugrupowanie instytucji z różnych państw, które ma osobowość prawną i wspólny NIP (w zależności od państwa na terenie którego ma swoją siedzibę). EUWT jest upoważnione do działania w imieniu swoich członków, może ich reprezentować i zarządzać wspólnymi projektami i działaniami (Rozporządzenie PE i Rady 1302/2013). Można powiedzieć, że Unia Europejska jest największym EUWT.

Takim sposobem na pograniczu słowacko – polsko – czeskim w 2013 roku przedstawiciele organizacji z tych trzech państw zgodzili się współpracować. W tym konkretnym przypadku byli to przedstawiciele czterech regionów: Samorządowego Kraju Żylińskiego, Kraju Morawsko-Śląskiego, Województwa Śląskiego i Województwa Opolskiego. Dlatego, że są z trzech państw nazwali to EUWT TRITIA.

To my EUWT TRITIA.

Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej TRITIA.

Tak blisko a tak daleko

(Gdzie znajduje się EUWT TRITIA)

Na potrzeby definicji geograficznej działania naszego ugrupowania EUWT TRITIA, czyli obszaru na którym Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej TRITIA działa, używamy sformułowania obszar tritiowski lub po prostu TRITIA. Kiedy mówimy w TRITI, dla TRITI, w ramach TRITI, to chodzi o nas. Oficjalny obszar działań EUWT TRITIA obejmuje cztery regiony w trzech państwach. Z Republiki Czeskiej jest to Kraj Morawsko-Śląski, z Polska Województwo Śląskie i Opolskie, a ze Słowacji Samorządowy Kraj Żyliński. EUWT TRITIA ma powierzchnię 34 069 km². Dla porównania, Słowacja ma 49 035 km², więc TRITIA jest tylko trochę mniejsza. Republika Czeska ma 78 866 km², więc TRITIA jest prawie jak połowa Czech. Polska ma 312 679 km². Ale tego już nie ma sensu porównywać. Liczba mieszkańców na obszarze TRITI wynosi ponad 7 800 000, czyli więcej niż na Słowacji.

Te wysokie liczby (wysokie dla Słowacji, może nie dla Czechów) są dzięki udziałowi naprawdę dużego członka, jakim jest Województwo Śląskie, gdzie na powierzchni 12 333 km żyje 4 830 500 mieszkańców.

Pozostali członkowie TRITI są nieco mniejsi: Województwo Opolskie ma powierzchnię 9 412 km² i 1 001 000 mieszkańców, Kraj Morawsko-Ślaski ma powierzchnię 5 427 km² i 1 209 879 mieszkańców, zaś w Kraju Żylińskim o powierzchni 6 809 km² mieszka 690 434 mieszkańców.

Na terenie TRITI mieszczą się dwa miasta o licznie ludności większej niż 300 tysięcy – Katowice (PL) i Ostrawa (CZ) oraz o nieco mniejsze Opole (PL) i Żylina (SK).

Obszar TRITI jest naprawdę duży. Zwłaszcza, kiedy musimy zmierzyć się ze zwykłą podróżą służbową. Codzienna podróż służbowa, na przykład w ramach własnego regionu, pojmowana jest jako krótki wyjazd do pobliskiego miasta. Maksymalnie wyjazd na całe popołudnie. A przy wypełnianiu delegacji na więcej niż pięć godzin spotykacie się ze zdziwionym spojrzeniem szefa, który się zastanawia co tak długo będziecie tam robić (może jakieś zakupy prywatne). W naszej organizacji jest odwrotnie. Krótsza podróż niż pięć godzin właściwie nie istnieje. (Wyjazd z Cieszyna do Bielsko-Białej – to podróż służbowa, podczas której pracownik tylko wyskoczył na chwilę).

Z drugiej strony, w kontekście europejskim, to właściwie mały obszar. Znajdujemy się w sercu Europy. Mieszkamy w regionach ściśniętych jeden obok drugiego. Sąsiada mamy dosłownie za płotem. Patrząc na mapę, jesteśmy zaraz za rogiem. Więc dlaczego podróż do Brukseli zajmuje 3 godziny, tak samo jak do Opola. Przecież mamy (prawie) wszędzie autostrady. Tak mamy, ale do autostrady musimy dostać się przez drogi powiatowe. Ktoś, kto prowadził po niekończących się polskich drogach powiatowych wie, o czym mówię. I ja na Słowacji pokonuję dystanse np. z Čadce do Tvrdošína lub w Czechach z Ostrawy do Jesenika. Tak blisko a tak daleko. Wyjazd z Cieszyna, którego wybór na siedzibę EUWT TRITIA z uwagi na położenie centralne był genialny, oznacza długą podróż po wąskich drogach, którymi dojedziecie na którąś z autostrad. Oczywistym jest, że potem już leci. Ale po pokonaniu krętych dróg powiatowych z podróży służbowej staje się podróż z realnym dojazdem. Wtedy z tego dalekiego, staje się w końcu blisko. Jednak nie zawsze, ale o tym następnym razem.

O współpracy międzynarodowej

EUWT TRITIA jest organizacją międzynarodową łączącą cztery sąsiednie regiony z trzech państw. Członkami są Kraj Morawsko-Śląski, Samorządowy Kraj Żyliński, Województwo Śląskie i Opolskie. EUWT TRITIA koordynuje ich współpracę międzynarodową. To jest naszym głównym zadaniem. Staramy się wypełnić to zadanie najlepiej jak umiemy.

Opracowaliśmy wspólną strategię współpracy, organizujemy akcje, wspólne spotkania pracowników poszczególnych regionów, przedstawicieli organizacji pozarządowych z obszaru TRITI, opracowujemy projekty, prowadzimy stronę internetową i profil na facebooku w czterech językach, bo bez angielskiego ani rusz. Wszystko międzynarodowe. W końcu jesteśmy międzynarodowym zespołem. Dyrektorka jest Słowaczką, menadżerki projektowe są Polkami a współpracownicy są z Republiki Czeskiej. Między sobą porozumiewamy się mieszanką słowackiego, polskiego i czeskiego. Totalną mieszanką. Są słowa, których pochodzenia nawet sam diabeł by się nie domyślił.

Z uwagi na rzekome podobieństwa językowe Słowak mówi po polsku, Czech po słowacku a Polak po czesku. Każdy z typową dla ojczystego języka wymową i akcentem. W efekcie nikt nie mówi poprawnie, ale wszyscy wiemy o co chodzi: zakladač – pořadač – segregator.

I tak współpracujemy. Od 2104 roku wdrożyliśmy kilka ciekawych projektów i wydarzeń. Na przykład projekt: „Jesteś tym co jesz” promował regionalne produkty gastronomiczne rolników z pogranicza. W ramach projektu „Green transport servis” opracowano mapę całego obszaru TRITIA z uwzględnieniem możliwości alternatywnego transportu – rower, wodna, narty i inne. Zorganizowano także spotkania edukacyjne dla dzieci ze szkół podstawowych na pograniczu o wspólnym regionie EUWT TRITIA i zdrowym stylu życia w nim.

Projekt „Zrównoważona działalność gospodarcza” stworzył lepsze warunki współpracy czeskich i polskich organizacji udzielających wsparcia początkującym firmom i przedsiębiorcom, promował przedsiębiorczość ukierunkowaną na współpracę regionów przygranicznych, powołano zespół konsultantów, którzy opracowali studia sukcesu małych przedsiębiorstw na polsko – czeskim pograniczu.

Projekt „Odkryj swoją przeszłość techniczną” ukierunkowany był na promocję zabytków przemysłowych na terenie EUWT TRITIA przez wspólną grę planszową dla młodzieży (trafiła ona do wszystkich szkół średnich z regionów EUWT TRITIA) i wspólne warsztaty z opiekunami zabytków.

Projekt „Turystyka dla wszystkich” promował ideę uniwersalnego projektowania w dziedzinie turystyki – z myślą o wszystkich członkach społeczeństwa, o osobach upośledzonych, starszych, rodzicach z dziećmi w wózkach i biznesmenach z walizkami na kółkach, podczas projektowania usług, produktów i informatorów turystycznych. Zorganizowano międzynarodowy warsztat i konferencja w Cieszynie. Najlepsze przykłady dobrze zorganizowanej przestrzeni dostępnej dla osób upośledzonych na terenie Europy zaprezentowano podczas wystawy w Żylinie, Opolu, Cieszynie i Czeskim Cieszynie.

Projekt „Młodzi strażacy V4” wspierał europejskie zawody młodych strażaków w ramach Europejskiej Ligi, która miała miejsce w 2016 roku w Hawirzowie.

Obecnie wdrażamy projekty w ramach programów Interreg V-A i Interreg Europa Centralna, konkretnie projekty AIR TRITIA – kontrola jakości powietrza, TRANS TRITIA – poprawa planowania i koordynacji transportu towarowego na pograniczu, Mówimy po polsku – Mówimy po słowacku – kursy języka polskiego i słowackiego, 3D digitalizacja obiektów historycznych, projekt Europejskie ligi szachowe.

Przygotowujemy także spotkania w ramach sieciowania regionalnych startupów i instytucji kultury i turystyki.

Oprócz przygotowywania projektów organizujemy i współorganizujemy liczne wydarzenia jak na przykład coroczne spotkania czesko – polsko – słowackich przedsiębiorców czy słowacko – czeską konferencję dot. technicznego kształcenia młodzieży.

I współpracujemy. Międzynarodowo. Tylko, że w tym naszym słowacko – czesko – polskim trójkącie nawet nie uświadamiamy, że jest jesteśmy międzynarodowi. Jesteśmy tak blisko siebie, że to „międzynarodowe” się traci. I o to tu chodzi.

Marta Sláviková, dyrektora EUWT TRITIA

Dekalog mistrza

1. Współpracuj

Nie tylko dlatego, ze jesteśmy organizacją, która ma w nazwie współpracę, ale dlatego, że ją w rzeczywistości wykonuje. A przede wszystkim dlatego, że we wspólnej pracy dla kreatywności, harmonijnego przebiegu i oczywiście sukcesu współpraca ma kluczowe znaczenie.

2. Kształć się

Nie zapomnij o swoim rozwoju osobistym.

Edukacja i chęć uzupełnienia wiedzy w zakresie naszej dziedziny lub ponad nią, jest konieczne dla rozwoju osobistego, ale także dla rozwoju firmy. Zobaczyć i porównać przykłady działań w bliskim i dalszym sąsiedztwie.

3. Równowaga między pracą i odpoczynkiem

I to nie tylko w harmonogramie pracy. Chodzi o równowagę między aktywnością fizyczną i psychiczną w życiu.

Jeżeli siedzisz cały dzień przed komputerem – idź pobiegać.

Jeżeli cały dzień pracujesz z ludźmi – idź sam do lasu na spacer.

Jeżeli cały dzień podejmujesz decyzje – popracuj w ogrodzie (tam natura podejmuje decyzje za Ciebie).

Ma to na celu zachowanie zdrowia psychicznego i oczywiście fizycznego.

Unikaj syndromu wypalenia zawodowego.

4. Bądź szczery

To nie odnosi się tylko do szefa (chyba, że mam napisać, że głównie do niego?).

Jeżeli nie zdążysz czegoś zrobić, nie wiesz jak, powiedz o tym. Zapobiegniesz dzięki temu wielu nieprzyjemnością.

Jeżeli masz lepszy pomysł – powiedz o nim. Zobaczysz co będzie.

Jeżeli niektóre rzeczy w pracy Cię po prostu denerwują, nie duś ich w sobie.

Powiedz o nich.

5. Marz

Marz, planuj. Wizualizuj swoje marzenia. Nie tylko raz. Ale wielokrotnie, w kółko i udoskonalaj je.

Dopóki nie staną się prawdą.

6. Podejmuj nowe wyzwania

Czasami wydaje się, że nie jesteśmy w stanie wykonać zadania ani czasowo (to najczęściej) ani intelektualnie, albo po prostu w pracy nie mamy specjalistów lub sprzętu. Możemy obawiać się nowego zadania, niemniej jednak jest ono wyzwaniem. Może Cię rozwinąć w każdym kierunku. Dlatego rozważ to i zacznij.

7. Nie jesteś sam

Nie tylko w pracy, ale głównie poza nią – są też twoi koledzy. Spotkaj się z nimi poza pracą (na piwie, kolacji, porannej jodze, kręglach). Może okazać się, że gnębi Was wspólny problem, że nie jesteś z nim sam a rozwiązanie i pomoc pojawią się nie tylko w życiu prywatnym ale także w życiu zawodowym.

8. Równowaga między wolnością a odpowiedzialnością

Możemy swobodnie myśleć, pracować, budować hierarchię wagi zadań. Ale zawsze miej na uwadze odpowiedzialność za wykonywaną pracę, jej jakość i punktualność.

9. Nie bój się pobrudzić

Nie chodzi tu tylko o brud fizyczny, ale głównie o ten psychiczny. Są zadania, które na pierwszy rzut oka są wyczerpujące i wypełnią nasze myśli i duszę. Często jednak takie zadania wzbogacają a ich rozwiązanie daje nam radość.

10. Zachowaj dobry nastrój

To raczej nie rozwiąże naszych problemów i zadań, ale zdecydowanie pomoże w każdej dziedzinie. I jak mówił wielki czeski aktor Ján Verich: „Dobry humor wkurza tak wiele osób, że warto go zachować”.